سبد خرید شما خالی است.

گل زنبق و نحوه نگهداری آن

راهنمای مطالعه
    گل زنبق

    تاریخچه و مشخصات گل زنبق:

    زنبقها علفی، ریزوم دار و یا دارای کورم یا پیاز هستند. برگها غالبا شمشیری، درون یکدیگر و تا حدی از اواسط تا شده است. گل آذین خوشه یا منفرد، گلها دوجنسی، معطر، منظم، گاهی نامنظم، گلپوش ۶ عدد و به صورت آزاد یا پیوسته و گلبرگ مانند است

    هر گل شامل ۳ پرچم و ۳ برچه ی پیوسته با تخمدان سه خانه است. خامه ها غالبا منقسم، تخمک ها به تعداد زیاد و با تمکن محوری است. گل های زنبق دارای ۳ قطعه پایینی که آویز وسه قطعه بالایی به صورت ایستاده به عنوان درفش شناخته می شوند. دامنه تغییرات رنگ گل شامل سفید، صورتی کم رنگ، آبی، بنفش، ارغوانی کم رنگ، قرمز، نارنجی و زرد است

    گونه های غیر متعارف آیریس سوسیانا و آیریس نیگریکانز در ایران و اسرائیل اغلب سیاه – ارغوانی و ارغوانی قهوه ای هستند. میوهی گیاهان این تیره کپسول است. زنبق های پیازدار معمولا به رده های زنبق های هلندی، المانی و اسپانیایی تقسیم بندی می شوند.

    این رده از زنبق ها به دلیل استقامت و طول مناسب ساقه و تنوع رنگ بیشتر در کنار ماندگاری پس از برداشت مناسب، برای شاخه گل مورد استفاده قرار می گیرند.

    از زنبق های ریزوم دار می توان برای کاشت در باغچه و حاشیه کاری استفاده شود و کمتر به عنوان شاخه بریده استفاده می شوند. چون عمر پس از برداشت شاخه گل بسیار محدود و کوتاه است. زنبق به طور متوسط ۲۰ تا ۵۰ سانتیمتر در ارتفاع رشد می کند. این گیاهان در خوشه تحمل داشتن دو گل با حدود ۸ سانتیمتر پهنا، با برگ های باریک ۵ تا ۱۵ میلیمتر عرض و ۳۵-۷۰ سانتیمتر طول را دارند و دارای گل های معطر و رنگ متفاوت از بنفش تا آبی می باشند.

    شروع دوره گل دهی

    شروع دوره گل دهی در آنها نیز اوایل خرداد است. شکل متفاوت گل ها و مقاومت آنها به شرایط مختلف (در واریته های مختلف) یکی از دلایل گسترش و محبوبیت این گیاهان است. منشاء زنبقها مناطق مختلف جهان بوده و در ایران نیز خوشبختانه گونه های بومی وجود دارد (حدود ۲۰ گونه) و بیشترین محل رویش این گیاه در نواحی شمال ایران، گرگان، قزوین، کرمان و لرستان است. زنبق هلندی حاصل تلاقی بین آیریس زیفیوم’، آیریس تیگیتانا، آیریس لوسیتانیکا” است

    زیستگاه

    این گونه ها همه بومی جنوب فرانسه، پرتغال، اسپانیا، شمال و شمال غربی آفریقا و مراکش است. دو زنبق پاکوتاه آیریس رتیکولاتا و آیریس دنفوردا به ترتیب بومی کوههای قفقاز و شرق آسیا است. زنبق انگلیسی در رشته کوه های موجود در مرز فرانسه و اسپانیا یافت می شود. آیریس سیبریکا یا زنبق اسپانیایی بومی مرکز و جنوب اروپا، الجزایر و ایران است. آیریس انساتا یا زنبق ژاپنیدر ژاپن یافت شده است همچنین در کره و چین). منشأ دقیق آیریس جرمنیکا“ نامعلوم است

    ممکن است بومی مدیترانه یا یک هیبرید بارور باشد.زنبق در گلخانه به عنوان گل شاخه بریده و گیاه گلدانی پرورش می یابد. در مزرعه به عنوان گل شاخه بریده یا در باغچه به عنوان یک گیاه چند ساله محبوب و رایج استفاده میشود. سوخهای آیریس هالاندیکا به وسیله میلیون ها نفر در سراسر جهان به عنوان گل شاخه بریده پرورش می یابد.

    در مناطق گرم و خشک در مدار ۸ تا ۱۰ که خاک به طور عمیقی یخ نمیزند آنها ممکن است در باغچه به صورت چند ساله باشند. پیازهای آیریس رتیکولاتا و آیریس دنفوردا به طور معمول به عنوان گونه های گلدانی هستند. آیریس سیبریکا همچنین می تواند در مدار ۳ تا ۹ به عنوان گل شاخه بریده به طور اقتصادی در فضای باز پرورش یابد

    در باغ، آیریس زیفیودزا در مدار ۶ تا ۹، آیریس سیبریکادر مدار ۳ تا ۹ امکان دارد قادر به رشد کردن باشند و آیریس انساتا در مدار ۴ تا ۹ رشد کرده و یک گل شاخه بریده ارزشمند در روز کودک در ژاپن است.

    به جز زعفران، بقیه اعضای خانواده زنبقها معمولا به صورت خوراکی استفاده نمی شوند. برگ زنبق، دارای مقادیر زیاد اسید اسکوربیک است و از آن برای استخراج ویتامین C استفاده می شود. ریزوم زنبق دارای ماده رزینی تلخ، تانن، آمیدون و گلوکوزیدی به نام ایریدین است که اگر تجزیه شود، تبدیل به گلوکز و ایریژنین می شود. همچنین یک ماده معطر با بوی بنفشه به نام آیرون با فرمول C۱۴H۲۲O است.

    اسانس زنبق از ریزوم گیاه به وسیله تقطیر با بخار آب به دست می آید، ولی چون این عمل به علت آمیدون فراوان با اشکال صورت می گیرد، باید تحت اثر اسیدها و نشاسته آن را به مواد محلول تبدیل کرد و یا پس از آنکه قطعات ریزوم تخمیر حاصل نمود، عمل تقطیر را انجام داد. به این ترتیب الکل معطری به دست می آید که از آن به مقدار بسیار کم اسانس استخراج می شود.

    هیبریدهای هلندی آیریس هالاندیکا به طور گسترده در سراسر جهان به عنوان گل شاخه بریده پرورش می یابند. محل اصلی تولید برای عرضه پیازها هلند است و به دنبال آن تولیدات کمتری در آمریکا، ژاپن، فرانسه، اسرائیل و انگلستان است

    متاسفانه رقم های جدید کمی معرفی می شود. هجده رقم زنبق هلندی معمولا در گلخانه پرورش می یابند. دکتر هرتوگ یک رقم برای آیریس دنفورداو سه رقم برای آیریس رتیکولاتا معرفی کرد. بعضی کاتالوگهای حرفهای ۲۰۰ رقم یا بیشتر برای آیریس زیفیودز، آیریس سوریا”، آیریس سیبریکا معرفی کردند. سالانه هزار رقم جدید از ایریس جرمنیکادر سراسر جهان معرفی می شود

    زنبق

    زنبق های ریش دار: از جمله زنبق هایی که بسیار مورد توجه قرار می گیرند زنبق های ریش دار هستند که اکثرا به گونه آیریس جرمنیکا (زنبق های آلمانی تعلق دارند. این زنبقها تنوع بسیار دارند و به همین دلیل آنان را با توجه به طول و ارتفاعی که دارند در چند گروه قرار می دهند.

    توجه:

    علاوه بر واژه زنبق های المانی که به زنبق های المانی ترجمه می شود، گروه دیگری از زنبقها نیز وجود دارند به نام زنبق آلمانی داچه میشود. اما تفاوت این دو گروه در این است که زنبق آلمانی ریزوم دار هستند اما زنبق آلمانی داچ پیازدار هستند. دلیل نامگذاری زنبق آلمانی این است که آنان از گونه آیریس جرمنیکا منشأ گرفته اند اما دلیل نامگذاری زنبق آلمانی داچاین است که این زنبقها توسط اصلاح گران آلمانی با استفاده از دو گونه آیریس تیگیتانا و آیریس زیفیوم تولید و ارائه شده اند.

    نحوه خرید گل زنبق:

    برای خرید سبد گل و یا جعبه گل زنبق و یا گل شاخه ای زنبق روی دکمه افزودن به سبد خرید کلیک کنید و آن را از وبسایت VIP Shop خریداری نمایید.

    گلفروشی آنلاین VIP Shop با ارائه کد تخفیف برای خرید، این هدیه را برای عزیزان تان پیشنهاد میکند.

    انواع گل زنبق و فصل گلدهی آن

    زنبق های پیازدار: بسیاری از زنبقها ریزوم دارند اما زنبق هایی نیز وجود دارند که ساختار زیرزمینی آنان پیاز

    است. برخی از گونه های این زنبق ها عبارتند از:

    آیریس رتیکولاتا: دارای گل هایی ارغوانی تیره و گل دهی در اوایل بهار

    آیریس دنفوردا: دارای گل های زرد رنگ و گل دهی اوایل بهار

    آیریس هیستروئید : دارای گل های آبی رنگ و گل دهی اوایل بهار

    آیریس زیفیوم: دارای گل های جذابتر با گل دهی دیرتر این گروه به زنبق های اسپانیایی نیز معروف هستند.

    آیریس زیفیودز: گل های بزرگتر دارند با گل دهی دیرتر. این گونه به زنبق های انگلیسی” نیز معروف هستند.

    زنبق ریش دار Bearded

    روی گلبرگ های آویز برآمدگی وجود دارد که شامل کرکهای بلندی است. این زنبقها مقاوم به خشکی و سرما بوده و برای مدت طولانی برگهای آنها سبزند.

    زنبق بدون ریش Beardless

    آویزها بدون ریش هستند و وسط آنها صاف است. برگها گرچه شمشیری هستند ولی نازک و علفی می باشند

    زنبق تاج دار Crested

    انتشار جغرافیایی این گیاه در ایران شامل اطراف تهران، آذربایجان، اطراف شیراز و قصر شیرین است.

    زنبق بدون ریش آیریس سیبرین

    از میان برگ های باریک و علف مانند آن، ساقه ای به طول ۵۰ سانتیمتر می روید که به گل هایی بسیار پهن در رنگ های آبی، ارغوانی، سفید، بنفش یا ابلق ختم می شود. این نمونه در همه جا رشد می کند اما حاشیه مرداب یا جویبار را ترجیح میدهد.

    زنبق پیازی جونو

    پیاز آنها مرکب از چند برگ فلسی ضخیم است که در قاعده خود معمولا دارای ریشه های ضخیم، ترد و شکننده است.

    زنبق شفاف Iris pseudacorus

    بلندی گیاه ۱۰ سانتیمتر بوده، برگهای این گونه دارای حاشیه و رگبرگ های سفید نقره ای می باشند.

    فصل گلدهی: اسفند تا اردیبهشت و در ارتفاعات بالاتر حتی در خرداد نیز گل می دهند.

    زنبق کمانی Iris aucheri

    بلندی گیاه ۳۵ سانتیمتر بوده، گل های آبی کمرنگ این گونه دارای آویزهای بالدار پهن و به طول حدود ۵ سانتیمتر است. برای کاشت جمعی در حاشیه ها و کاشت در باغچه های سنگی مناسب است

    فصل گلدهی: اسفند- فروردین

    از زنبق های ریش دار به گروه آنکوسیلوس اشاره می گردد:

    زنبق گل درشت Iris lycotis

    بلندی گیاه ۲۰ سانتیمتر بوده و در سلسله جبال زاگرس می روید.

    فصل گلدهی: فروردین – اردیبهشت

    زنبق پروانه ای Iris lineolate

    بلندی گیاه ۱۵ سانتیمتر بوده، در دشت های خشک و سنگلاخی و یا دامنه تپه ها در خراسان، گرگان و یا آذربایجان تا اصفهان می روید

    فصل گلدهی: فروردین – اردیبهشت

    زنبق رضائیه Iris barnumae

    بلندی گیاه ۲۰ سانتیمتر بوده، این گونه ابتدا در حوالی دریاچه وان در شرق ترکیه شناسایی گردید و به دلیل تنوع رنگ، نام های مختلفی به این گونه اطلاق گردیده است.

    فصل گلدهی: اردیبهشت – خرداد.

    پیاز زنبق های هلندی بعد از تیمار گرمایی گل انگیزی انجام میدهند و برای افزایش سرعت رشد شاخه بین ۶ تا ۱۳ هفته با دمای ۹ درجه سانتیگراد تیمار سرمایی می شوند. پیازها در گلخانه در حدود ۶ تا ۸ هفته گل می دهند. در سواحل آمریکا، پیازها معمولا از آگوست تا سپتامبر کاشته میشوند یا زمانی که دمای خاک پایین تر از ۱۶ درجه سانتیگراد است. به هر حال آیریس زیفیودز، آیریس سوریا، آیریس سیبریکا به عنوان گل شاخه بریده چند ساله پرورش می یابند و فروخته می شوند. ریزوم آیریس جرمنیکا ۳۳ تا ۳۹ روز همراه با شب شکنی در ۱۶ درجه سانتیگراد پرورش می یابد. بدون نوردهی بیشتر رقم ها گل نمی دهند

    زمان گل دهی این گیاهان در بین گونه های مختلف تا حدودی متفاوت است بسیاری از نمونه های ریش دار )المانی ( از اوایل بهار تا اوایل تابستان گل دهی دارند.

    نمونه هایی که گل های کوچکتر دارند زودتر و نمونه هایی که گل هایی بزرگتر دارند دیرتر گل دهی دارند. در میان زنبق های بدون ریش، برخی از گونه ها از اواخر بهار تا اواسط تابستان گل دهی دارند. برخی از زنبق ها که به زنبق های سیبری معروف هستند و زنبق های ژاپنی که از جمله بلند قامت ترین زنبقها هستند از اواسط بهار تا اوایل تابستان و حتی اواخر تابستان گل دهی دارند.

    گل دهی زنبق های پیازدار از اواسط بهار تا اواسط تابستان است. همچنین زنبق هایی وجود دارند که دو مرتبه گلدهی در طی سال دارند که مرتبه دوم گلدهی معمولا در اواخر تابستان است.

    زنبق های پیازی را اگر در باغچه بکارید، عمق کاشت باید دو تا سه برابر ارتفاع پیاز باشد (حدود ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر) ولی اگر در گلدان بکارید نوک پیاز یک سانتیمتر باید زیر خاک باشد. در زنبق های ریزوم دار معمولا ریزومها را زیر سطح خاک و یا در نزدیکی سطح خاک می کارند

    پیازها باید از همدیگر ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر فاصله داشته باشند. حداقل عمق برای سکوهای کشت ۲۵ سانتیمتر توصیه شده است. اکثرا پیازها در عمق ۲/ ۵ سانتیمتری کاشته می شوند ولی در مزرعه پیازها در عمق ۱۰ سانتیمتری کاشته می شوند

    پیاز زنبق های هلندی در اواخر پاییز، زمستان و اوایل بهار نسبت به اواخر بهار و اوایل تابستان با فاصله بیشتری کاشته می شوند. کمبود نور اولین دلیل عدم تکامل گلها در طول زمستان است. در مزرعه ۴۹ پیاز در یک ردیف یک متری یا ۲۴۰ تا ۳۰۰ پیاز در مترمربع قرار می گیرند. پیازهای گل های لاله، نرگس، سنبل، زعفران و زنبق در باغچه مورد استفاده قرار می گیرند

    گل های باز آسانتر خسارت می بینند. گل های سته مانع از دخول هوا و آب می شوند. جوانه های رنگی در محلول های پس از برداشت کاملا باز می شوند. برای بیشتر رقم های گل در تابستان در مرحله مدادی یا زمانی که انتهای گل ۵/۰ سانتیمتری بالای غلاف سبز است برداشت می شوند.

    در زمستان جوانه های در حال خواب یک سانتیمتری بالای غلاف هستند. در حالی که گل های پروفسور بلاوا

    زمانی که در تابستان ۲ سانتیمتر و در زمستان ۴ تا ۵ سانتیمتر )منظور بالای غلاف سبز(  بودند بیشتر باز ماندند

    موارد استفاده و خواص دارویی گل زنبق

    استفاده از محلول برای جلوگیری از فساد در عمر پس از برداشت گل موثر است. گل ها به مدت ۵ روز در دمای صفر درجه می توانند نگهداری شوند. از انبارهای خشک، حمل و نقل به صورت انبار خشک و پژمردگی باید اجتناب کرد. آبرسانی ممکن است دشوار باشد و عمر گل را کاهش دهد. برای بلوغ پیازها از اتیلن می توان استفاده کرد ولی شاخه های بریده شده و پیازهای زنبق هلندی حساس هستند. زنبق های گلدانی در مرحله نابالغ باید فروخته شود و در دمای پایین نگهداری شوند.

    یکی از جدیدترین یافته ها خاصیت دارویی گل زنبق در درمان سرطان پروستات است. سرطان پروستات یکی از شایع ترین انواع سرطان ها در مردان است که هنگام بروز علایم اولیه می توان آن را درمان کرد. اما در صورت گسترش بیماری دیگر درمان فایدهای ندارد

    اینجاست که می توان از گل زنبق بهره جست. البته سرطان پروستات بیشتر در کشورهای غربی دیده میشود و در کشورهای آسیایی مثل چین، ژاپن و هند کمتر دیده میشود که علت آن شاید استفاده از انواع گیاهان و ادویه های گیاهی در غذا باشد.

    در حقیقت در این گیاهان نوع خاصی از هورمون استروژن به نام فیتو استروژن (شبیه همان هورمون استروژن زنانه وجود دارد که از بروز سرطان جلوگیری می کند و سرطان پروستات نیز منشأ هورمونی دارد. چون هورمون تستوسترن که در مردان ترشح می شود موجب رشد غده سرطانی پروستات می شود هورمون زنانه استروژن می تواند جلوی این سرطان را بگیرد.

    حال دانشمندان همین هورمون را با نام علمی تکتوریگنن در گل زنبق کشف کردند که می تواند سطح سلول های سرطانی را بپوشاند و از رشد غده سرطانی جلوگیری کند. البته این هورمون در ریشه گل زنبق که بیشتر در کشور چین یافت می شود) وجود دارد و دیگر اینکه گل زنبق از خیلی وقت پیش در درمان های سنتی چین و کره به کار می رفته اما کاربردش در درمان سرطان پروستات به تازگی کشف شده است و می تواند جایگزین داروهای شیمیایی و با تاثیری دو چندان باشد.

    ریزوم تازه زنبق نیز به مقدار کم اثر مدر، خلط آور و دفع کرم دارد. مقادیر زیاد آن مسهل قوی و قی آور است، به طوری که موجبات تحریک دستگاه هضم و دردهای شدید روده می شود. گرد ریزوم زنبق به طور محسوس اثر درمانی کمتری ظاهر می کند، معهذا از آن نیز در رفع آسم، سیاه سرفه، نزله مزمن ریه و غیره نتایج خوبی به دست آمده است.

    گرد خشک ریزوم آن نیز عطر آور است و ترشحات آب دهان را افزایش میدهد. ضماد گرم برگهای تازه زنبق نیز جهت رفع تومورها و خستگیها مؤثر است. همچنین چای زنبق با تحریک کبد در درمان هپاتیت و یرقان مفید است و با عوارض پوستی مانند آکنه مبارزه می کند، سوءهاضمه را برطرف می کند و به درمان بیماری روماتیسم کمک کرده و در کاهش وزن موثر است.

    نحوه تهیه چای زنبق (دمنوش گل زنبق)

    برای تهیه چای زنبق، یک قاشق مرباخوری ریشه خشک آن را در یک لیوان آب جوش به مدت ۱۰ دقیقه دم کنید و روزی ۳ بار مصرف کنید.

    شرایط نگهداری و مراقبت از گل زنبق

    نور

    زنبق ها به آفتاب کامل یا نیمه کامل نیاز دارند. اگر در گلدان کاشته شوند، می بایست گلدان را پشت پنجره نورگیر یا در گلخانه قرار دهیم. در طول زمستان جوانه های گل زنبق هلندی تحت شرایط نور کم روزهای کوتاه نابالغ می مانند. شیشه های شفاف، فضای کافی برای گیاه، پیازهای با سایز بزرگ و نوردهی تکمیلی می توانند از این مشکل فیزیولوژیک جلوگیری کنند

    مناسبترین شدت نور برای گلخانه

    مناسبترین شدت نور برای گلخانه های پرورشی ۱۵۰۰ فوت کندل است. اگر پیازها با اتیلن به جای گرما تیمار شوند تعداد جوانه های تکامل نیافته کاهش می یابد. شبشکنی با نور جوانه های تکامل کاهش می یابد و در نتیجه گلهای یکنواخت بیشتر می شوند. صرف نظر از گونه ها همه زنبق ها در طول تولید زمستانه به نور احتیاج دارند. سایه اندازی فقط برای کنترل دما در روزهای آفتابی استفاده میشود. سایه انداز فقط برای کنترل دما در روزهای آفتابی استفاده میشود. در زیر پوشش از گرمای اضافی بر حذر می ماند.

    طول روز(فتوپریود)

    پیازهای زنبق هلندی هر روز از سال برای پرورش گل شاخه بریده آماده هستند. فاکتور محدود کننده برای پرورش در سراسر جهان دمای بالای تابستان به غیر از شمال اروپا و سواحل اقیانوس آرام در آمریکای شمالی است. پیازها در گلخانه های تمام جهان زمانی که دمای مناسب است پرورش می یابد. پرورش در فضای آزاد گل های شاخه بریده در تابستان در شمال اروپا و ساحل اقیانوس آرام آمریکای شمالی است.

    پیاز زنبق های هلندی قبل از تیمار گرمایی باید به حداقل سایز برسند تا انگیزش گل صورت گیرد. زمانی که برگهای پیر زرد شدند سوخها برداشت می شوند و بعد از آن تیمار گرمایی آغاز می شود. دمای بیش از ۲۰ درجه سانتیگراد نتیجه در فسخ آغازه برگ و گل نگیزی دارد. بهترین دما برای القای گل ۳۰ درجه سانتیگراد یا بیشتر است. بعد از تیمار دمای بالا، ۹ تا ۱۵ درجه سانتیگراد تیمار سرمایی می شوند که در تقسیم سلول برگ و گل زمانی که پیازها کاشته می شوند تاثیر می گذارد

    بعد از تیمار سرمایی ۶ تا ۱۳ هفته ای پیازها برای پرورش به منظور گل آماده هستند. دمای استاندارد پرورش در گلخانه ۱۳ تا ۱۶ سانتیگراد است. با این حال سوخها می توانند مدت زمان زیادی را در تیمار دمای بالا و رطوبت بالا قبل از تیمار سرما بگذرانند. به این سوخها، سوخهای عقب مانده گفته می شود. این سوخهای عقب مانده شروع به تشکیل ساقه گل قبل از تیمار سرمایی می کنند

    برگ های اولیه ممکن است ۵ تا ۸ سانتیمتر ارتفاع داشته باشند. دوبرگ فوقانی نامیده می شود. ریزوم زنبق های هلندی برای حداقل ۶ تا ۸ هفته در دمای ۲ تا ۴ سانتیگراد کاشته شود و در زیر شب و روز منقطع پرورش یابد. روز بلند می تواند جایگزین سرما شود.

    دما

    تقریبا تمام انواع زنبق ها به سرما مقاومند (هرچند باید توجه داشت که همانند لاله، در زنبقها نیز پیازهای بالغ بعد از گل دهی از بین رفته و پیازچه های جدید تولید می شود، لذا برخی باغبانان بعد از گل دهی زنبق پیازها را از خاک در آورده در انبار نگهداری می کنند.)

    نیاز سرمایی در گونه های ریزوم دار به مقدار بیشتری نسبت به زنبق های پیازدار وجود دارد. همچنین می توان گفت زنبق های پیازدار نیاز سرمایی قابل توجهی ندارند. ولی برای تنظیم زمان گلدهی می توان گلدان های پیازهای زنبق را در طول زمستان در فضای آزاد و سرد قرار داد تا به گل نروند و نزدیکی عید به محل گرم و پرنور منتقل کرد تا گل بدهند. پیاز زنبق های هلندی بهترین هستند زمانی که در دمای ۱۳ تا ۱۶ درجه سانتیگراد در گلخانه پرورش می یابند

    گیاهان ندرتا در دمای ۶ درجه سانتیگراد رشد می کنند. دمای بالای ۲۱ درجه سانتیگراد از سقط جوانه های مادری به خصوص در طول زمستان اجتناب می کند. پرورش بسته به نوع رقم و دما به مدت ۶ تا ۹ هفته طول می کشد. زنبق های پاکوتاه گلدانی در گلخانه دمای روز ۱۶ تا ۱۷ درجه و دمای شب ۱۳ تا ۱۶ درجه نیاز دارند. زنبق های پاکوتاه ۱۵ تا ۱۶ هفته تیمار سرمایی احتیاج دارند. بعد از آن گل در تابستان انگیزش می شود. بهترین دما برای انگیزش ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است.

    خاک

    ترکیبی از خاک باغچه خوب + مقداری شن و ماسه + مواد آلی زیاد (کمپوست هایی مانند ورمی کمپوست یا کود حیوانی کاملا پوسیده یا برگ درختان جنگلی پوسیده که دارای رطوبت کافی باشد برای این گیاه مناسب است. برای بسترهای زمینی زهکش مناسب و خوب احتیاج است. پیاچ باید نزدیک ۷ باشد.

    تغذیه و کود

    زنبق های هلندی پیازی می توانند هر هفته با ۲۵۰ پی پی امکلسیم نیترات در اوایل رشد کوددهی شود. زمانی که یک بستر برای تولید گل شاخه بریده استفاده میشود باید یک تست گرفته شود که پیاچ، نشت الکترولیت و میزان موادغذایی اندازه گیری شود. زنبق هلندی پرورش یافته در مزرعه به کود ۱۰-۲۰-۱۰ احتیاج دارد. ۱ کیلوگرم بر ۳۲ مترمربع نیز توصیه می شود. میزان کود یکسانی برای گونه های یکساله پرورش یافته در مزرعه استفاده می شود.

    آبیاری

    آبیاری باید بعد از خشک شدن سطح گلدان انجام شود، آبیاری خیلی زیاد مضر است و آبیاری کم نیز خوب نیست. اغلب گیاهان پیازی خواستار زهکشی خوب در اطراف پیازها هستند (یعنی دوست ندارند آب دور و اطراف پیازها زیاد باقی بماند ولی این مورد در مورد زنبقها و اخترها متفاوت است و از آنجا که برخی ارقام این گیاهان در کنار آبشارها روییده اند به شرایط باتلاقی مقاومند. زنبق پیازی نیز خواستار رطوبت خوب در اطراف ریشه هایش است. اغلب زنبقها به کم آبی حساس هستند. بعد از کاشت زنبق هلندی بستر را کاملا آب میدهیم، سپس آن را مرطوب نگه میداریم، اما نباید بستر را خیس نگه داریم.

    گل زنبق

    آبیاری مورد نیاز برای پرورش و نگهداری از گل زنبق :

    گل زنبق نیاز به آبیاری متوسطی دارد ، در زمان گل دهی سه بار در هفته و باقی اوقات یک بار در هفته گیاه را آبیاری کنید . توجه کنید که آبیاری را در برابر تابش مستقیم خورشید انجام ندهید.

    خاک مناسب برای پرورش و نگهداری از گل زنبق :

    گل زنبق به خاکی با زهکشی خوب ، غنی و سبک احتیاج دارد ، خاک های کمپوست و یا لومی برای پرورش و نگهداری از این گل مناسب می باشند .

    خاک مطلوب گیاه زنبق :

    زنبق علاقه وافرى به خاک‏هاى خنثى یا قلیایى و سبک و قابل نفوذ دارد. اضافه نمودن قدرى آهک به خاک‏هاى اسیدى کیفیت خاک را بهبود مى‏ بخشد.براى کاشت زنبق در گلدان دو قسمت شن و ماسه، یک قسمت خاک باغچه و یک قسمت خاکبرگ را مخلوط نموده و بستر کاشت را آماده کنید.

    گل زنبق
    گل زنبق

    فیزیولوژی پس از برداشت و نگهداری گل بریده زنبق

    پیری گلبرگ ها در زنبق رشتی )همرو کالیس ( با کاهش پروتئین گلبرگها که نتیجه کاهش در سنتز پروتئین های جدید و تجزیه پروتئین های قبلی است، همراه است. تجزیه پروتئینها نشانه ای از تخریب غشاء همزمان با وقوع پیری است، به طوری که تیمار گل های زنبق با مواد بازدارنده سنتز پروتئین مانند سیکلوهگزامید موجب جلوگیری از وقوع پیری می شود.

    برای باززایی گیاه از بذر، از غلظتهای مختلف سدیم هیدروکسید و خراش دهی با کاغذ سمباده (خراش دهی نرم، خراش دهی متوسط و خراش دهی سخت) استفاده می شود. غلظت ۲۰ مولار سدیم هیدروکسید و نیز خراش دهی سخت با کاغذ سمباده بیشترین میزان جوانه زنی را دارند. وقتی هیپوکوتیل حاصل از دانهالهای بذری با غلظت هایی از هورمونهای اکسین (پیکلرام وتوفوردی) و غلظت هایی از سایتوکینین (تیدیازورون) و بنزیل آدنین کشت شوند. طبق نتایج به دست آمده غلظت ۴ میلیگرم بر لیتر پیکلرام و ۱ میلیگرم بر لیتر بیشترین تاثیر را بر القای کالوس در این گیاه داشت. تیمار بنزیل آدنین با غلظت ۱ میلیگرم بر لیتر بیشترین میزان شاخه زایی را در این گیاه تولید نمود

    تیمار اسید جیبرلیک روی کاهش زمان جوانه زنی پیازها زنبق رقم بلوماژیک موثر است. همچنین زمان ظاهر شدن گلها تسریع شد و باعث افزایش کلسیم شاخساره گردید. میزان آنتوسیانین گلبرگها و میزان کلروفیل برگها نیز با تیمار اسید جیبرلیک افزایش یافت. تیمار کلسیم نیز اثر معنی داری بر افزایش میزان کلسیم شاخساره و آنتوسیانین گلبرگها داشت. در نهایت، اثر متقابل اسید جیبرلیک و کلسیم بر ماندگاری گل شاخه بریدنی زنبق معنی دار بود.

    در رقم بلو مجیک تیمار ۶۰۰ میلیگرم در لیتر اسید جیبرلیک در دمای پنج درجه سانتیگراد موجب تسریع در زمان جوانه زنی و ظهور گل و افزایش طول ساقه، عمر گلجای و مواد جامد محلول گلبرگها شد. افزون بر این، میزان کلروفیل برگها و مواد آنتوسیانین گلبرگ ها در سطح ۶۰۰ میلیگرم در لیتر اسید جیبرلیک بیشتر از سایر سطوح بود. کاهش دما به پنج درجه سانتیگراد نیز بر افزایش میزان مواد آنتوسیانین گلبرگ ها موثر داشت .

    میتوان تیمار ۴ ساعته ۲ / ۱۰ گرم کلشیسین را جهت اصلاح طول عمر گیاه زنبق رقم پرشیا پیشنهاد نمود غلظت ۲۰مولار سدیم هیدروکسید بیشترین میزان جوانه زنی )۶۲ درصد( را دارد.

    زنبق از گیاهان زینتی و دارویی بومی کشور ایران محسوب می گردد که باید نسبت به حفظ و استفاده از آن در برنامه های اصلاحی کوشید

    اختلاف گونه های مورد نظر برای تمام صفات مورد مطالعه معنی دار بود که بیانگر وجود تنوع گسترده برای همه صفات در گونه های وحشی می باشد. بیشترین ضریب تنوع ژنتیکی و فنوتیپی مربوط به طول لوله گلپوش، عرض درفش و ارتفاع بوته بود. گونه ( (I . germanica F۱ از نظر بیشتر صفات، نسبت به سایر گونه ها برتری داشت. بیشترین درصد وراثت پذیری عمومی مربوط به صفات عرض درفش، عرض آویز، عرض ناخنک آویز و طول درفش بود. ضرایب همبستگی صفات در گونه های مختلف نشان داد که بیشترین همبستگی مثبت و معنیدار) مربوط به طول درفش با عرض درفش و کمترین میزان همبستگی منفی و معنی دار مربوط به طول لوله گلپوش با عرض شاخه مادگی می باشد

    زنبق جنس بزرگی از خانواده آریداسه است. این جنس شامل چهار زیرجنس آریس، لیمنریس، هرموداکتی لویدس، اسکار پریسه و می باشد. در طول تاریخ، اصلاح این گیاه بطور طبیعی و همچنین توسط انسان انجام گرفته و پیشرفت های زیادی جهت تولید فرم ها و ارقام جدید به دست آمده است. بیش از ۳۰۰ نوع زنبق وحشی در دنیا وجود دارد که از این تعداد ۲۰ گونه و زیرگونه آن در ایران گزارش شده است.

    جنس زنبق از گیاهان بومی کشور بوده و دارای تنوع بسیار مناسبی در جهان است. انواع زنبق نه تنها به عنوان گل های زینتی، بلکه به عنوان یکی از منابع تأمین عطریات برای آرایش و زیبایی بکار می روند و درطب سنتی نیز کاربرد فراوان دارند. استان همدان به دلیل داشتن شرایط آب و هوایی خاص رویشگاه بسیاری از گونه های وحشی جنس آیریس است. در این بررسی گونه های مختلف این جنس با هدف شناسایی مناطق پراکنش، حفاظت خارج از رویشگاه و نگهداری جهت تحقیقات به نژادی از مناطق مختلف استان و طی سه سال جمع آوری گردیدند.

    کلیه نمونه های جمع آوری شده بر اساس کلیدهای موجود شناسایی و نامگذاری شدند. در مجموع ۵۴ نمونه زنبق از ۵۱ نقطه استان جمع آوری گردید. نمونه های جمع آوری شده شامل ۹ گونه …reticulata I ,۱ medal. Barnumae-I. hymenospatha subsp. leptoneuraI. spuria.I. songarica I. acutiloba و I . germanica L ، Pseudocaucasica بودند.

    حداقل طول جغرافیایی انتشار گونه ها ۴۸ ۰۷ و حداکثر ۱، حداقل عرض جغرافیایی ۰۹۳۴ و حداکثر ۳۵ ۶. بود. گونه های زنبق از ارتفاع ۱۶۰۰ تا ۲۲۸۰ متر بالاتر از سطح دریا انتشار داشتند و در ارتفاعات بیش از ۲۷۵۰ متر نیز دیده نشدند.

    در این بررسی گونه های I . Barnumea ، T. spuria I . acutiloba ، pseudocaucasica … برای اولین بار از استان همدان جمع آوری و به فلور استان اضافه گردیدند.

    زنبق یکی از گل های شاخه بریده مهم جهان است و به طور وسیع در فضای سبز نیز کاربرد دارد. همچنین به صورت وحشی در بیشتر نقاط کشور رشد کرده و از گیاهان بومی ایران است. چهار کولتیوار از گروه زنبق های آلمانی بر اساس ترکیب پذیری متقابل انتخاب و در قالب آزمایش دیالل اقدام به دورگ گیری شدند.

    در سال اول اقدام به دورگ گیری و بذر گیری شد. سپس بذر کاشته شده و گیاهچه ها در بهار سال اول مورد مطالعه قرار گرفتند، به طوریکه از نظر زمان جوانه زنی بذور، ارتفاع و رنگ برگ یادداشت برداری می شود. در بهار سال دوم که بوته ها وارد مرحله گل دهی شدند، ارزیابی مورفولوژیکی در نتاج بر اساس تنوع رنگ، ارتفاع گل و دوام گل انجام شد.

    نتایج نشان داد که ویژگی هایی از قبیل ارتفاع گیاه، رنگ گل در اولین نسل متفاوت بودند و این نشان میدهد که والدینشان در طبیعت هتروزیگوت هستند. وراثت رنگ ارغوانی بیشتر از سایر رنگها بود و وراثت ارتفاع در تعداد از گیاهچهها متفاوت تر از والدین است، به صورتی افزایش یافته بود و از آنجائیکه امکان ازدیاد غیر جنسی (ریزوم) این گل ممکن است در نسل اول حاصل دورگ امکان پایداری صفت جدید مطلوب فراهم است می توان به معرفی ارقام جدید اقدام کرد

    تنوع صفات سیتولوژیکی سه جمعیت از گونه زنبق ماد روی دامنه مرکزی رشته کوههای البرز (مناطق هفت شمه، ری زمین و ارنگه) مورد بررسی قرار گرفت. در مطالعات سیتولوژیکی از هر جمعیت هفت صفحه متافازی کروموزومی ارزیابی و اندازه گیری شد.

    نتایج مشخص کرد سه جمعیت گونه زنبق ماد ایران دارای کروموزوم بودند. محاسبه تقارن کاریوتیپی بر اساس شاخص پراکنش کروموزومی DI نشان داد زنبق ماد ری زمین بدلیل داشتن کاریوتیپ نامتقارن تر ابتدایی تر از زنبق ماد هفت چشمه و زنبق ماد هفت چشمه ابتدایی تر از زنبق ماد ارنگه است

    احتمالا زنبق ماد ارنگه و هفت چشمه در اثر تلاقی های طبیعی با دو برابر شدن تعداد کروموزوم بوجود آمده اند که دارای تقارن کاریوتیپی کمتر و تنوع بیشتر بین کروموزوم ها می باشند. اختلاف بین ویژگی های کروموزومی در جمعیت های مورد بررسی زنبق ماد امکان بهبود ارقام هیبرید و ایجاد ارقام جدید را فراهم خواهد ساخت. همچنین با توجه به تکامل و تنوع بیشتر بین کروموزوم های زنبق ماد ارنگه ممکن است منبع ژنتیکی مناسب تری در برنامه های به نژادی باشد.

    گل زنبق

    روش تکثیر گل زنبق

    زنبق ها نیز مانند اغلب گیاهان پیازی دوره زندگی و رشدشان از پاییز شروع می شود، یعنی در ابتدای پاییز کاشته می شوند، در طول پاییز و زمستان فعل و انفعالات هورمونی و شیمایی درونشان انجام می شود، ریشه ها گسترده می شوند و در نزدیکی بهار جوانه ها سبز شده و اواسط بهار به گل می نشینند. لذا زنبق های پیازی عرضه شده را می توان تا نزدیکی اوایل بهار کشت کرد. تولید کنندگان برای تولید شاخه گل زنبق اوایل پاییز پیازها را در گلخانه می کارند و برای اواسط زمستان شاخه های گل آماده فروش هستند. همچنین برخی تولید کنندگان اسفند و اوایل بهار در زمین رو باز می کارند تا اردیبهشت که گل هایشان را بفروشند. تکثیر به وسیله تولید کننده های خاص که پیاز و ریزوم را در سراسر جهان پخش می کنند انجام می شود. ریزوم های زنبق به وسیله تقسیم ساده تکثیر می شود. به وسیله تکثیر آزمایشگاهی هم امکان پذیر است. پیازهای آیریس هلندیکا برای فروش تجاری غیر جنسی تکثیر می شوند. تکثیر آزمایشگاهی پیاز زنبق های هلندی هم امکان پذیر است و نمونه های عاری از بیماری را در دسترس پرورش دهندگان قرار میدهند.

    گل زنبق نماد چیست؟

    گل زیبای زنبق به معنای خلوص قلبی است و با وجود آن که این گل در رنگ های مختلف بخصوص بنفش پرورش پیدا میکند اما بیشتر مردم زنبق سفید را انتخاب کرده و آن را نشانه ای از بی گناهی و پاکی می دانند.

    گل زنبق

    نماد زنبق شکلی شبیه گل زنبـق است که به‌عنوان نشان خانوادگی، سلطنتی، ارتشی، سیاسی، مذهبی یا قسمتی از پرچم استفاده می‌شود.

    اگر زنبق را در گلدان کاشته ‏اید آن را در فضاى باز نگهدارى کنید. در باغچه نیز به مراقبت خاصى احتیاج ندارد. علف‏هاى هرز را وجین کنید و آبیارى را از اوایل بهار شروع نمایید.

    فقط زمانى به زنبق آب بدهید که خاک خشک باشد.

    خواص گل زنبق

    آفات و بیماری های گل زنبق:

    پیازها می توانند به فوزاریوم آلوده شوند. پرورش دهندگان به منبع سالم و تمیز برای استفاده محتاج هستند. در زمان انبار پیازهای پینیسیلیوم می تواند نگران کننده باشند. رایزو کتونیا به ندرت در منبع پرورش می یابد. بیماری ها به شرط کنترل رطوبت، دمای مناسب و تهویه هوا در طول انبارداری، تولید و فروش مشکل جدی نیستند. زنبق های ریشدار و سیبری پرورش یافته در مزرعه به چندین بیماری می تواند آلوده شوند. باکتری ریشه نرم در ریزومها رایج است. مشهورترین بیماریها که پیاز زنبق های هلندی با آن مواجه هستند و غالبا تشخیص آنها سخت است شامل موارد زیر است:

    ١- عدم تشکیل جوانه گل

    ۲- سقط جنین  )جوانه گل تشکیل ولی تکامل نیافته(

    ٣- شکل گیری و توسعه غیر طبیعی گل

    ۴- بیش از حد طولانی شدن برگ و ورقه های گل این تعجب آور نیست که بیماری های فیزیولوژیک می توانند در تمام مراحل گل شامل درمان پیازها، تیمار گرمایی، تاخیر، سرمادهی، حمل و نقل و انبارداری اتفاق بیافتند.

    شته و تریپس در دوره تولید دیده می شوند اما معمولا جدی نیست. همچنین نوعی کرم با نام زنبق رقم بورر ممکن است در باغچه های خانگی روی زنبق های ریزومی مشکل ایجاد کنند.

    برای درمان این بیماری می توانید از سموم قارچ کش استفاده کنید .

    در بحث‌‌ پیرامون این مقاله شرکت کنید! ارسال دیدگاه

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش های مورد نیاز علامت گذاری شده اند. *

    تخفیف خرید گل
    با وارد کردن آدرس ایمیل خود
    کد تخفیف 5 درصدی برای خرید
    محصولات دریافت نمایید

    تخفیف خرید گل
    با وارد کردن آدرس ایمیل خود
    کد تخفیف 5 درصدی برای خرید
    محصولات دریافت نمایید

    blog popup cupon
    09034644222